ABD Başkanı Donald Trump, aort diseksiyonu nedeniyle yaşamını yitiren Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın yerine geçici olarak kimin atanması gerektiği konusunda önemli bir açıklamada bulundu. Sosyal medya platformu üzerinden Güney Carolina Valisi Henry McMaster'a hitaben bir paylaşım yapan Trump, Graham'ın kız kardeşi Darline Graham Nordone ismini gündeme getirdi.

Trump açıklamasında, Güney Carolina'nın geçici senatörü olarak Darline'ı önerdiğini belirterek, bunun merhum senatöre yakışan anlamlı bir vefa olacağını vurguladı. ABD anayasal sisteminde geçici senatör atama yetkisi eyalet valilerine ait olduğundan, Trump'ın tavsiyesi hukuki açıdan bağlayıcı nitelik taşımıyor. Ancak Cumhuriyetçi Parti içindeki otoritesi göz önüne alındığında, bu önerinin Nordone'un atanma şansını önemli ölçüde yükselttiği değerlendiriliyor.

Cumhuriyetçilerin Senato dengesi yeniden şekilleniyor

Graham'ın vefatı, Senato'daki Cumhuriyetçi çoğunluğu derinden sarstı. Yeni atamanın gerçekleşmesi durumunda Cumhuriyetçiler tekrar 51'e karşı 47 sandalye avantajına kavuşacak. Fakat partinin kıdemli isimlerinden Mitch McConnell'ın sağlık problemleri sebebiyle hâlâ Senato'ya dönememiş olması, bu çoğunluğun fiilen sınırlı kalmasına yol açıyor. McConnell, haziran ayından bu yana yaşadığı düşme sonucu geçirdiği zatürre nedeniyle doktorlarının tavsiyesi üzerine görev başında bulunamıyor.

Senato, iki haftalık bir tatilin ardından kritik başlıkları görüşmek üzere çalışmalarına yeniden başladı. Gündemde elektronik gözetim yetkilerinin yenilenmesi, İran savaşı çerçevesinde talep edilen ek savunma bütçesi, Adalet Bakanı adayı Todd Blanche'ın onay süreci ve federal hükümete 30 Eylül'e kadar finansman sağlayacak bütçe tasarıları bulunuyor. Cumhuriyetçiler, Trump'ın önceliklerini Demokrat desteği olmadan hayata geçirebilmek için bütçe uzlaşı sürecini kullanma stratejisi izliyor.

Graham'ın kritik pozisyonları boş kaldı

Graham, Senato Bütçe Komitesi başkanlığı görevini yürütüyordu ve Cumhuriyetçilerin bütçe uzlaşısı yoluyla çıkarmayı planladığı yaklaşık 350 milyar dolarlık ek savunma paketinde belirleyici bir rol üstleniyordu. Onun ayrılmasıyla bütçe komitesindeki güç dengesi Demokratlar lehine eşitlenirken, Cumhuriyetçilerin yeni bir üye belirlemesi zorunlu hale geldi. Senato Tahsisatlar Komitesinde ise durum daha da vahim bir tablo ortaya koydu; Graham'ın vefatı ve McConnell'ın yokluğu bir araya gelince Cumhuriyetçilerin aktif üye sayısı 13'e inerken Demokratların sayısı 14'e yükseldi.

Bu denge, Trump yönetiminin Pentagon ve diğer federal kurumlar için talep ettiği 87,6 milyar dolarlık ek finansman paketinin ilerletilmesini ciddi şekilde zorlaştırıyor. 2027 mali yılı bütçe tasarılarının akıbeti de benzer belirsizlikler içeriyor. Senato Adalet Komitesinde ise Cumhuriyetçiler 10'a karşı 11 olan çoğunluklarını koruyor; bu durum Todd Blanche'ın Adalet Bakanlığı adaylığının komiteden geçirilmesini mümkün kılıyor. Ancak Genel Kurul oylamalarında Cumhuriyetçilerin fire payı oldukça dar bir marjla sınırlı durumda.

McConnell'ın dönüşü belirleyici olacak

Washington Adli Tıp Kurumunun ilk incelemesine göre 22 yılı aşkın süredir Senato'da görev yapan Graham'ın ölüm nedeni aort diseksiyonu, yani kalpten çıkan ana atardamar duvarının yırtılması olarak tespit edildi. Graham'ın koltuğuna yapılacak yeni atama Cumhuriyetçilerin sandalye sayısını artıracak olsa da, McConnell Senato'ya dönene kadar mecliste küçük bir Cumhuriyetçi çoğunlukla yoğun bir siyasi pazarlık dönemi yaşanmaya devam edecek. Trump yönetiminin gündemindeki kritik yasaların akıbeti, büyük ölçüde McConnell'ın iyileşme sürecine bağlı görünüyor.