Cumhuriyet'in 103. yılı kutlanırken laiklik, sosyal hukuk devleti ve devrimsel kazanımlar konusunda kaygılar öne çıkarıldı. Yazara göre anayasayı zorlayan kararlar, onurla bağdaşmayan uygulamalar ve artan baskı, 29 Ekim kutlamalarının sevincini gölgeleyecek.
Örsan K. Öymen, Fransa'da 1789, Türkiye'de ise 20. yüzyılın başlarında monarşik, teokratik ve feodal düzenlerin yıkıldığını, Atatürk'ün saltanat ile halifeliği kaldırarak cumhuriyeti kurduğunu hatırlattı. Benzer devrimleri yaşayan ülkelerde bile Türkiye'deki ölçüde bir çöküş görülmediğini belirten Öymen, bunun temel nedenlerini sorguladı.
Öymen'e göre halk egemenliği için yasama, yürütme ve yargının ayrılması, yargı bağımsızlığı, ifade ve yayım özgürlüğü ile mülkiyet hakları yeterli değildir. Laiklik de tek başına halkın egemen olmasını sağlamaz. Karl Marx'ın sınıfsal çözümlemesine dayanan bu değerlendirme, Fransız Devrimi ilkelerinin Sanayi Devrimi sonrasında yetersiz kaldığını gösterir.
Yazar, Kapitalist sermayenin egemenliği sürdüğü düzende emekçilerin egemenliğinin gerçekleşemeyeceğini ileri sürdü. Kapitalizm ve emperyalizmin ortadan kaldırılmamasının sınıf çatışmalarını ve kitlesel protestoları artırdığı değerlendirildi.
Sömürüye karşı çözümün sosyalizm ve komünizm olduğunu savunan yazar, Türkiye'deki siyasi tartışmaların tevzuat karşısında laiklik ve cumhuriyet tartışmalarına saplanmasını trajik buldu. Kapitalist düzen ve karşıdevrim gericiliğinin Cumhuriyet Devrimi'nin ideallerini aşındırdığı belirtildi.
Cumhuriyet'in yeniden canlandırılması için laik, antiemperyalist, kamucu ve emekten yana bir düzen kurulması gerektiği ifade edildi. Yazar, 29 Ekim kutlamalarında bu yönde bir hedef belirlemenin önemini vurguladı.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
