Orta Doğu'daki çatışmaların petrol ve doğal gaz tedarikini olduğu kadar tarımı da etkilediği bildirildi. Gübre ve dizel maliyetlerinin yükselmesi, çiftçilerin daha az gübre kullanmasına veya ekim alanlarını daraltmasına yol açabilir; bunun gıda arzını azaltması mümkün.
Dünya genelinde ticareti yapılan ürünlerin yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Enerji tedarikindeki kesintiler, gübre üretiminde kullanılan doğal gaz ve kükürtün sevkiyatını da aksatabiliyor. Bu durum özellikle gübre ithalatına bağımlı ülkelerde üretim maliyetlerini artırıyor.
Krizin Güney Asya'daki yansımaları sürüyor. Bangladeş'te beş üre gübresi fabrikasından dördünün LNG sıkıntısı nedeniyle üretimi durduğu açıklandı. Dizel fiyatlarındaki yükseliş de tarımsal üretim ile taşımacılık giderlerini yükseltiyor.
Gübre ve enerji sorunlarına 2027'de etkili olabilecek güçlü bir El Niño hava olayının eklenmesi, gıda arzı açısından riskleri artırıyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nin değerlendirmesine göre deniz yüzeyi sıcaklıkları normalin en az 2 derece üzerine çıkabilir.
S&P Global Institute, böyle bir senaryoda Asya, Afrika ve Latin Amerika'nın bazı bölgelerinde kuraklık yaşanabileceğini ve tarımsal üretimin düşebileceğini uyardı. Brezilya'da mısır ve soya üretim tahminlerinin aşağı çekildiği, Avustralya'da ise buğday üretiminin 28 milyon tondan 22 milyon tona gerileyebileceği belirtildi.
Hindistan, Endonezya ve Malezya'da yağış koşulları ile palm yağı üretimi üzerinde risk bulunuyor. Financial Times'ın aktardığı rapora göre enerji, gübre ve hasat kayıplarının birleşmesi küresel gıda fiyatlarını yükseltebilir. Birleşmiş Milletler de 2027 için gıdada yeni zam dalgası uyarısında bulundu.
Kaynak: Karar
