Türkiye'de Karayolları Trafik Kanunu 74. Madde gereğince sürücülerin yaya geçitlerinde durması gerekiyor. Kent Kurgusu platformunda bir araya gelen şehir plancılarının hazırladığı Kentsel Tasarım Trafik Sakinleştirme Rehberi ve Yaya Geçidi Analizi, bazı cadde tasarımlarında yaya önceliğinin fiilen işlemediğini ortaya koydu.
Çalışmaya göre, tabelalar ve yol üzerindeki işaretlemeler bulunmasına rağmen yayalar karşıdan karşıya geçerken hızlanan araçlar nedeniyle ezilme korkusu yaşıyor. Yaya geçidinde duran sürücüler ise arkadaki araçların korna kullanması ve tepki göstermesiyle karşılaşabiliyor.
Şehir plancıları, geniş ve kontrolsüz caddelerde yalnızca boya ve tabela kullanılmasının yaya güvenliği için yeterli olmadığını savunuyor. Çok şeritli yollarda duran bir araç yayayı göremeyebiliyor ve yan şeritten gelen başka bir araçla çarpışma riski oluşturabiliyor.
Bu nedenle ikiden fazla şeridi bulunan yollara fiziksel önlem alınmadan kontrolsüz yaya geçidi kurulmaması gerektiği belirtiliyor. Özellikle 3 şeritli caddelerde sinyalizasyonsuz geçitlerin yarattığı risk, kentsel tasarım açısından önlem gerektiren bir durum olarak değerlendiriliyor.
Önerilen çözümlerden biri yükseltilmiş geçit sistemi. Asfalt yolun 1:10 eğimli rampa ile +15 santimetre yükseltilerek kaldırım seviyesiyle eşitlenmesi, araçların saatte 20 kilometre seviyesine kadar yavaşlamasını ve engelsiz yaya akışının korunmasını amaçlıyor.
Diğer öneri, taşıt yolunu 12 metreden 6 metreye daraltan kaldırım kulakçığı ile orta refüjde sığınma adası oluşturmak. Şehir plancıları, yolu daraltmanın görüş engelini kaldırdığını, yaya ile sürücü arasında %100 göz teması sağladığını ve iki yönlü trafiği aynı anda geçme riskini azalttığını belirtiyor.
Kaynak: Karar
