ESO’nun Çok Büyük Teleskopu ile yapılan gözlemler, J1328−1450 adlı beyaz cücenin çevresindeki enkazın tek bir disk hâlinde değil, iki ayrı halka şeklinde düzenlendiğini ortaya çıkardı. Beyaz cüceler; Güneş benzeri yıldızların yakıtlarını tükettikten ve dış katmanlarını kaybettikten sonra geride kalan yoğun çekirdekler olarak tanımlanıyor.
Araştırmacılar, gözlenen yapının yıldızın ölümünden sağ çıkmış iki gezegenimsi cismin etkisiyle oluşmuş olabileceğini düşünüyor. İçteki cismin birkaç kilometre çapında, asteroit büyüklüğünde; dış halkayı biçimlendiren cismin ise Plüton’a hatta Ay’a yakın büyüklükte olabileceği tahmin ediliyor.
Disklerde kalsiyum, oksijen, magnezyum ve demir gibi elementlerin bulunması, enkazın kayalık gezegenlere benzer bir bileşime sahip olduğunu gösteriyor. İki halkanın kimyasal yapısındaki farklılıklar ise kalıntıların farklı gezegenlerden veya aynı gök cisminin ayrı katmanlarından gelmiş olabileceği yönünde değerlendiriliyor.
Beyaz cüce oluşum sürecinin, bir yıldızın ölümünden sonra çevresindeki gezegen sistemlerine etkilerini anlamak bakımından önemli olduğu vurgulanıyor. Bilim insanlarına göre Güneş de milyarlarca yıl sonra yakıtını tüketerek beyaz cüceye dönüşecek. Bu süreçte Dünya’nın yok olması mümkün görülürken bazı dış gezegenler veya gezegen kalıntıları varlığını sürdürebilecek.
Nature Astronomy dergisinde yayımlanan araştırma, gözlenen iki halkalı yapının yıldızların sonraki dönemlerinde çevrelerinde neler kalabileceğine ışık tutuyor. Bulgular, beyaz cücelerin çevresindeki enkazın kaynaklarını ve bu maddelerin hangi gök cisimlerinden gelmiş olabileceğini değerlendirme açısından yeni bir gözlem örneği sunuyor.
Kaynak: Karar
