Güneşin Doğduğu Yer dizisinin yeni sezondaki 8. bölümüne ait tanıtım fragmanında, kadın bir karakterin tren raylarına doğru itilmesi sosyal medyada tepki gördü. Görüntülerin yayımlanmasının ardından boykot çağrıları yapıldı, RTÜK göreve davet edildi ve ilgili sahneler tanıtımdan çıkarıldı.
Tartışma, dizilerde şiddetin bağlamını, uygulayan karakterin konumunu ve davranışın sonuçlarının izleyiciye aktarılıp aktarılmadığını da gündeme getiriyor. Psikiyatrist Ezgi Gevher Avcı, şiddetin görsel açıdan çekici biçimde sunulmasının algıyı etkileyebileceğini belirtti. Tekrarlanan maruziyetin duyarsızlaşmaya yol açabileceğini, çocuklar ve ergenlerin ise daha kırılgan olduğunu söyledi.
Avcı, şiddet sahnesi izlemenin tek başına kişiyi şiddete yöneltmeyeceğini vurguladı. Öfke kontrol sorunu veya şiddet geçmişi bulunan kişiler açısından risk olduğunu, ayrıntılı yöntemlerin ve taklit etkisinin sakıncalı olabileceğini belirtti.
Kasım 2024'te BAREM Araştırma tarafından yürütülen Dizi ve Filmlerde Şiddet Sahnelerine Dair Algılar Araştırması kapsamında, 2014-2024 yılları arasından seçilen 94 televizyon dizisi incelendi. Dizilerin tamamında fiziksel ve ekonomik şiddet, yüzde 97'sinde psikolojik şiddet, yüzde 34'ünde cinsel şiddet unsurları tespit edildi. Yılbaşından itibaren kadına yönelik şiddet, psikolojik baskı ve zorbalık içerikleri nedeniyle en az 15 yapıma yaptırım uygulandığı aktarıldı.
Oyuncular Sendikası, kadına yönelik şiddetin hikâyede yer alması ile nasıl anlatıldığının ayrı değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi. Yapım aşamalarının sorumluluğunu vurgulayan sendika, oyuncuların itiraz ve ret haklarının sözleşmelerde güvence altına alınmasını ve yapımcıların üretim sürecini şekillendirme sorumluluğunu öne çıkardı.
Kaynak: Karar
