Sırbistan'da 25 Ekim Pazar günü düzenlenen erken parlamento seçimleri, ülkenin siyasi dengelerini değiştirdi. Aleksandar Vucic seçim yenilgisini kabul ettiğini açıkladı. İlk sonuçlara göre Öğrenci Listesi'nin 250 sandalyeli mecliste 135 ila 140 milletvekili kazanması beklenirken Vucic'in iktidar blokunun yaklaşık 105 sandalyede kalması öngörülüyordu.

Seçimde toplam 18 aday listesi yarıştı. Öğrenci Listesi, geleneksel bir siyasi parti yerine bağımsız adaylardan oluşan yurttaş listesi olarak yarış gördü. Adaylar üniversite toplantıları ve geniş katılımlı değerlendirmeler sonucunda belirlendi. Üst düzey siyasi görevde bulunmamış kişilere öncelik verilen listede akademisyenler, doktorlar, sanatçılar, aktivistler ve sporcular yer aldı.

Hareketin temeli, 1 Kasım 2024'te Novi Sad'deki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesiyle yaşanan ve 16 kişinin hayatını kaybettiği felakete dayanıyor. Üniversite öğrencilerinin başlattığı protestolar, kamu ihalelerinde usulsüzlük, yolsuzluk ve denetim eksikliği iddiaları üzerine yayıldı. Akademisyenler, öğretmenler, çiftçiler ve emekliler de gösterilere destek verdi.

Öğrenci Listesi'nin 11 maddelik programında kamu ihalelerinde şeffaflık, bağımsız denetim, hukukun üstünlüğü, devlet kurumlarının siyasi baskılardan arındırılması, eğitimde fırsat eşitliği ve ilaç fiyatlarının düşürülmesi yer aldı. Hareketin ilk sırasındaki kardiyolog Ilija Srdanovic, kendisini siyasi lider olarak tanımlamıyor.

Demokrat Parti ve Kreni-Promeni hareketi Öğrenci Listesi'ni destekledi. Sol, liberal, çevreci ve milliyetçi muhalefet gruplarının bir bölümü de hareketin yanında yer aldı. Avrupa Sırbistanı ise ayrı bir aday listesiyle seçime katıldı. Hareketin dış politika alanında ortak bir yaklaşımı henüz belirginleşmediği için Avrupa Birliği, Rusya ve Çin ilişkilerinin geleceği belirsiz.

Seçim zaferi, Vucic'in uzun yıllardır süren iktidar döneminin sona ermesi bakımından önemli görülüyor. Yeni yönetimin başbakanını belirlemesi ve hükümeti kurması gerekiyor. Yolsuzlukla mücadele, yargı bağımsızlığı, kamu kurumlarının yeniden yapılandırılması ve dış politika, yeni hükümetin karşılaşacağı temel sınavlar arasında bulunuyor.

Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika