Anayasa Mahkemesi, paylı mülkiyette önalım hakkının kullanımında rayiç bedeli esas alan düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bulup iptal etti. Karar Resmi Gazete’de yayımlandı ve düzenlemenin iptali dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.

İptal istemi, 13 ayrı asliye hukuk mahkemesi ile CHP tarafından yapıldı. Başvurular, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 734. maddesinin ikinci fıkrasına karşı yöneltildi. Fıkra, 2025 yılında 7571 sayılı kanunla değiştirilmişti.

İtiraz konusu hüküm, önalım hakkının alıcıya karşı dava açılarak kullanılmasını öngörüyordu. Payın rayiç bedeli hakim tarafından gecikmeksizin belirlendiğinde, önalım hakkı sahibinin bu bedeli ve alıcıya düşen tapu giderlerini kesin süre içinde yatırması gerekecekti.

Başvurularda, önceki düzenlemede önalım hakkının tapuda gösterilen satış bedeli ve tapu masraflarının ödenmesiyle kullanılabildiği, rayiç değere dayalı yeni hükmün ise hukuki belirsizlik yarattığı savunuldu.

Anayasa Mahkemesi, önalım hakkının satıcı, üçüncü kişi alıcı ve önalım hakkı sahibinin menfaatlerini birlikte etkilediğini belirtti. Payın bedelinin mahkemece belirlenecek rayiç değer üzerinden hesaplanmasının, tarafların serbest iradeleriyle kararlaştırdıkları satış bedelini ortadan kaldırdığı yönündeki değerlendirmeyi benimsedi.

Mahkeme, üçüncü kişi alıcı ile önalım hakkı sahibi arasında adil bir denge kurulmadığını saptadı. Düzenlemenin alıcının haksız kazanç elde etmesine veya zarara uğramasına yol açabileceği, önalım hakkı sahibini de hukuken belirsiz bir konuma sokabileceği değerlendirildi. Bu nedenle hüküm, Anayasa’nın mülkiyet hakkını güvence altına alan 35. maddesine aykırı bulundu.

Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika